Zanimljivosti
JESTE LI ZNALI?
Vrlo je moguće da je čovjek, prije nego što je počeo da priprema
hljeb, jeo svježe žitarice. Pretpostavlja se da je kasnije, u
nekom trenutku, počeo da ih umače u vodu, a tek poslije toga i
da ih melje i peče. U početku se hljeb pravio bez kvasca, ali
već u Starom vijeku koristi se kvasac, kao i različite vrste brašna
(meko i tvrdo). Kako su različiti narodi, u različitim istorijskim
epohama, spremali hljeb i šta je on za njih značio, vidjećemo
u kratkom hronološkom pregledu.
EGIPĆANI
Dokaze da su Egipćani pravili hljeb još prije 5000 godina, nalazimo
na crtežima nacrtanim na zidovima piramida. Taj hljeb su Egipćani
u početku pravili od ječma, ali se u njemu nalazilo i dosta zrnaca
pijeska, koja su u brašno dospjevala prilikom mljevenja, što je
imalo pogubne posledice po zube tadašnjih ljudi, što su naučnici
zaključili istražujući mumije. Takav hljeb se u Egiptu proizvodio
punih 2500 godina. Postoje dokazi i da su prve javne pekare nastale
kad i piramide. Egipćani su hljeb pekli u posebnim pećima napravljenim
od ilovače, u jednom dijelu kuće ili dvorištu.
JEVREJI
Prilikom izgona Jevreja iz Egipta, žene nisu imale vremena, a
ni kvasca, pa je hljeb pravljen samo od brašna i vode. Nije bilo
mogućnosti da se peče, pa je razvijan tanko kao palačinka i pekao
se na jakom suncu na sapima konja i kamila koje su bile u karavanu.
Taj specijalni "hljeb" se zove "Maces" i jedu
ga Jevreji tokom velikog praznika "Pasha" (Jevreji i
srpski Jevreji kažu "Pesah"). Ovaj događaj je opisan
i u Bibliji, u Starom zavjetu, druga knjiga Mojsijeva. Veliku
prekretnicu u proizvodnji hljeba predstavlja otkriće i upotreba
kvasca. Proces kvasanja tijesta poznavali su i Mesopotamci i Egipćani.
STARI GRCI
Stari Grci su mijesili hljeb sa kvascem, i to dvije vrste: od
prosa i šire, i od ječma i šire. Kvasac su pravili u vrijeme berbe
grožđa i to na sledeći način: zamijesili bi tijesto od prosa i
šire i ostavili ga na Suncu da se osuši. To osušeno tijesto su
koristili kao kvasac. Stari Grci su hljeb pekli u posebnim pećima,
koristeći posude od gvožđa, bronze ili opeke. Pečenje hljeba za
Grke je bio ritual, koji su, kao i kod većine drugih naroda, obavljale
žene. Najstariji hljeb koji je pronađen u podrumu jednog starogrčkog
hrama bio je trouglastog oblika, ispečen oko 2000. godine prije
nove ere.
RIMLJANI
Rimljani su vjerovali da je narodu hljeb podario bog Pan. Prve
pekare Rimljani su doveli iz Grčke, gdje je taj zanat odavno već
bio poznat. Proizvodnja hljeba se u Rimu toliko razvila, da su
u vrijeme vladavine imperatora Avgusta postojala dva konkurentska
esnafa – esnaf bijelih i esnaf crnih pekara.Već od 168. godine
prije nove ere, u Rimu postoje i velike državne pekare, da bi
oko 30. godine prije nove ere u Rimu bilo 329 pekara. Arheološkim
iskopavanjima je utvrđeno da su peći za pečenje hljeba u Rimu
bile izidane okruglo. Takođe, Rimljani su bili pravi majstori
da prosijavanjem kroz sita napravljena od platna i vune, papirusa
i rogoza ili čak od kamilje dlake, dobiju razne tipove finog brašna.
Hljeb spravljan od pšeničnog brašna je bio privilegija bogatih,
dok je većina rimskih podanika pravila hljeb od ječmenog brašna.
Dobri pekari su bili veoma cijenjeni u Rimu, pa su često zauzimali
i odgovorne funkcije u gradu ili državi.
